[Australia] Rào cản đối với các nhà xuất khẩu, nhà đầu tư và người lao động Việt Nam tận dụng các cơ hội thị trường Úc từ CPTPP

Mô tả

Bài viết được trích dẫn từ Nghiên cứu "Cơ hội thị trường Australia cho Việt Nam từ CPTPP và các FTA liên quan" của nhóm nghiên cứu Trung tâm WTO và Hội nhập, được tài trợ bởi Quỹ hỗ trợ Cựu sinh viên Australia. 1. Thiếu thông tin, hướng dẫn về các cam kết FTA nói chung và CPTPP nói riêng Các cam kết thương mại quốc tế (WTO, các hiệp định thương mại và đầu tư…) nói chung thường phức tạp và khó hiểu đối với trình độ của doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp Việt Nam với trên 90% là doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN). Với các doanh nghiệp lớn, điều này có thể khắc phục bằng cách thiết lập một bộ phận pháp lý riêng để nghiên cứu về các vấn đề này, hoặc thuê luật sư tư vấn trong những trường hợp cần thiết. Tuy nhiên, đối với các DNVVN với nguồn lực có hạn thường không có bộ phận nghiên cứu pháp lý riêng biệt và cũng khó có thể trang trải chi phí luật sư cao, thì việc tìm hiểu sâu và chi tiết về các cam kết thương mại quốc tế là một vấn đề khó khăn, đôi khi là bất khả kháng đối với họ nếu không có sự hỗ trợ từ phía chính phủ và các hiệp hội, tổ chức doanh nghiệp liên quan. Theo một điều tra năm 2016 của Trung tâm WTO và Hội nhập, VCCI thì ngay cả đối với WTO là một hiệp định mà Việt Nam đã thực hiện được 10 năm thì mức độ hiểu biết của các doanh nghiệp Việt Nam đối với hiệp định này còn khá hạn chế. Trong số các doanh nghiệp được điều tra, thì chỉ có 22% số doanh nghiệp biết rõ về WTO, còn có tới 76% doanh nghiệp biết tương đối hoặc rất ít về hiệp định này (Hình 1). Hình 1: Mức độ hiểu biết của doanh nghiệp về WTO Trong khi đó, CPTPP là một FTA thế hệ mới, tiêu chuẩn cao với nhiều nội dung mới và phức tạp hơn so với WTO. Do đó, mức độ hiểu biết của doanh nghiệp về FTA này còn thấp hơn WTO. Cụ thể, cũng theo điều tra trên của VCCI, tỷ lệ doanh nghiệp biết rõ về CPTPP chỉ chiếm 13% trong khi tỷ lệ doanh nghiệp biết hạn chế (biết tương đối hoặc rất ít) chiếm tới 65%. Đáng lưu ý có tới 14% số lượng doanh nghiệp được hỏi hoàn toàn không biết gì về CPTPP mặc dù FTA này đã được nhắc tới nhiều bởi các phương tiện truyền thông (báo, đài) trong suốt quá trình đàm phán cho đến khi được ký kết (hơn 6 năm). Hình 2: Mức độ hiểu biết của doanh nghiệp về CPTPP Cũng theo điều tra trên, việc thiếu thông tin, thiếu hiểu biết về nội dung và cách thức thực thi các FTA chính là nguyên nhân lớn nhất cản trở các doanh nghiệp Việt Nam tận dụng lợi ích từ các FTA này. Do đó, nếu tình trạng này tiếp tục lặp lại ở CPTPP thì các doanh nghiệp Việt Nam có thể sẽ lại bỏ phí các cơ hội rất lớn từ một hiệp định đầy tiềm năng này. Hiện tại, các thông tin chung về CPTPP đã được đề cập nhiều trên các phương tiện thông tin đại chúng. Bên cạnh đó, nhiều địa phương, nhiều đơn vị cũng đã tổ chức các hội thảo, tọa đàm để thông tin và hướng dẫn cho doanh nghiệp và các đối tượng liên quan về CPTPP. Tuy nhiên, hầu hết các hình thức tuyên truyền kể trên mới chỉ dừng lại ở các thông tin rất chung và cơ bản về CPTPP, và thường tập trung ở một số thành phố lớn, cho các doanh nghiệp lớn. Để có thể tận dụng được các lợi ích của CPTPP thì các doanh nghiệp cần được hướng dẫn một cách chi tiết về các cam kết cụ thể của CPTPP liên quan đến lĩnh vực của mình. Điều này đòi hỏi phải có các khóa đào tạo, các tài liệu hướng dẫn chuyên sâu về cam kết CPTPP trong từng lĩnh vực cho doanh nghiệp, đặc biệt là các DNVVN, ở từng khu vực cụ thể. Bên cạnh đó, với mỗi nước thành viên CPTPP lại có những cam kết khác nhau cho hàng hóa và dịch vụ của Việt Nam cùng những quy định cụ thể khác của thị trường đó. Vì vậy, việc đi sâu phân tích các cam kết và quy định thị trường của từng nước thành viên CPTPP là rất cần thiết để doanh nghiệp có thể tận dụng các cơ hội của Hiệp định từ thị trường đó. Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân như hạn chế về nguồn lực, hoặc thiếu các phân tích đánh giá cụ thể nhu cầu của doanh nghiệp, nên các hoạt động hỗ trợ về CPTPP của nhiều cơ quan nhà nước và hiệp hội doanh nghiệp vẫn chưa đi sâu được vào những nội dung thực sự cần thiết cho doanh nghiệp như đề cập ở trên. 2. Thiếu Chuyên mục: Thông tin chung Nguồn gốc: Nguồn: Bộ Ngoại giao và Thương mại Australia Nguồn: Trung tâm WTO và Hội nhập - VCCI (trungtamwto.vn) Bài viết: https://trungtamwto.vn/chuyen-de/13194-rao-can-doi-voi-cac-nha-xuat-khau-nha-dau-tu-va-nguoi-lao-dong-viet-nam-tan-dung-cac-co-hoi-thi-truong-uc-tu-cptpp