[Australia] Xuất khẩu dịch vụ và đầu tư của Việt Nam sang Australia – Hiện trạng và nguyên nhân

Mô tả

Bài viết được trích dẫn từ Nghiên cứu "Cơ hội thị trường Australia cho Việt Nam từ CPTPP và các FTA liên quan" của nhóm nghiên cứu Trung tâm WTO và Hội nhập, được tài trợ bởi Quỹ hỗ trợ Cựu sinh viên Australia. 1. Giá trị và cơ cấu xuất khẩu dịch vụ của Việt Nam sang Australia Trong giai đoạn 2008-2017, kim ngạch xuất khẩu dịch vụ[1] của Việt Nam sang Australia có xu hướng tăng đều nhưng không mạnh (Hình 1). Trong giai đoạn ngay trước và sau khi Hiệp định AANZFTA có hiệu lực (2010), xuất khẩu dịch vụ của Việt Nam sang Australia hầu như không tăng hoặc tăng rất chậm. Tuy nhiên, từ giai đoạn 2011-12 trở đi, xuất khẩu dịch vụ của Việt Nam sang Australia bắt đầu tăng mạnh hơn trừ giai đoạn sụt giảm nhẹ 2014-2015. Kết quả là, xuất khẩu dịch vụ của Việt Nam đã tăng gần gấp đôi từ 661 triệu AUD giai đoạn 2008-09 lên 1,345 triệu AUD giai đoạn 2016-17, tuy nhiên, con số này chỉ chiếm 1.6% tổng nhập khẩu dịch vụ của Australia giai đoạn 2016-17. Hình 1: Xuất khẩu dịch vụ của Việt Nam sang Australia qua các năm Hình 2 thể hiện cơ cấu xuất khẩu dịch vụ của Việt Nam sang Australia giai đoạn 2016-2017. Có thể thấy giá trị xuất khẩu phụ thuộc gần như hoàn toàn vào lĩnh vực du lịch (xuất khẩu dịch vụ tại chỗ - du khách Australia sang Việt Nam du lịch và sử dụng các dịch vụ du lịch tại Việt Nam – Mode 2), chiếm tới 82.68% tổng giá trị xuất khẩu của Việt Nam sang Australia năm 2016-2017. Tiếp đến là dịch vụ vận tải (chiếm 13.31%) mà trong đó một phần không nhỏ là các dịch vụ phục vụ du lịch kể trên. Các dịch vụ khác Việt Nam có xuất khẩu sang Australia bao gồm dịch vụ chính phủ, dịch vụ kinh doanh khác, dịch vụ viễn thông, máy tính và thông tin, dịch vụ bảo hiểm và hưu trí, dịch vụ sở hữu trí tuệ chỉ chiếm trên dưới 1%. Hình 2: Cơ cấu xuất khẩu dịch vụ của Việt Nam sang Australia giai đoạn 2016 - 2017 Có nhiều nguyên nhân dẫn tới thực trạng trên, trong đó đáng chú ý là các ngành dịch vụ của Việt Nam chưa thực sự phát triển, khả năng cạnh tranh thấp. Lĩnh vực dịch vụ xuất khẩu có thế mạnh duy nhất của Việt Nam là du lịch, chiếm tới 67.6% tổng giá trị xuất khẩu dịch vụ năm 2017. Tiếp đến là dịch vụ vận tải mà trong đó một phần lớn là phục vụ du lịch, cũng chiếm một tỷ trọng đáng kể trong tổng xuất khẩu dịch vụ, với tỷ lệ 19.7% năm 2017. Theo chiều ngược lại, du lịch và vận tải cũng là hai lĩnh vực nhập khẩu dịch vụ chính của Australia năm 2017, với tỷ trọng là 50.5 % và 18.6 % tương ứng. Mặc dù trong so sánh với các nước ASEAN, Việt Nam vẫn là nước xuất khẩu dịch vụ lớn thứ 4 vào Australia, sau Singapore, Indonesia và Thái Lan giai đoạn 2016-2017. 03 nước này có giá trị xuất khẩu dịch vụ vào Australia lớn hơn nhiều so với Việt Nam (Hình 3), đặc biệt là Singapore và Indonesia – hai nước thuộc top 5 nước xuất khẩu dịch vụ lớn nhất vào Australia, lần lượt đứng thứ 3 và thứ 5 giai đoạn 2016-2017. Hình 3: Top các nước ASEAN có giá trị xuất khẩu dịch vụ lớn nhất vào Australia giai đoạn 2016-2017 2. Đầu tư nước ngoài của Việt Nam sang Australia Đầu tư nước ngoài của Việt Nam (bao gồm cả đầu tư trực tiếp và gián tiếp) sang Australia đã tăng gần 5 lần, từ 155 triệu AUD năm 2008 lên 735 triệu AUD năm 2017. Giai đoạn tăng mạnh nhất là 2010-2014, đây cũng là giai đoạn ngay sau khi AANZFTA có hiệu lực (Hình 4). Tuy nhiên, đầu tư nước ngoài của Việt Nam sang Australia chỉ chiếm một lượng không đáng kể (0.02%) tổng lượng đầu tư nước ngoài của Australia, và thấp hơn rất nhiều so với một số nước ASEAN khác như Singapore (82 tỷ AUD), Malaysia (21.3 tỷ AUD) năm 2017. Hình 4: Đầu tư nước ngoài của Việt Nam sang Australia, 2008 - 2017 Xét riêng về đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) của Việt Nam vào Australia tính lũy kế đến tháng 09/2018 mới có 39 dự án với tổng cộng 202.3 triệu USD (Tổng cục Thống kê, 2018), và Australia chỉ đứng thứ 14 trong số các nước Việt Nam có đầu tư ra nước ngoài lớn nhất cho tới thời điểm hiện tại. Tuy nhiên, đây là một thị trường đầu tư tiềm năng cho các nhà đầu tư Việt Nam thể hiện qua việc giá trị FDI của Việt Nam vào Australia đã gia tăng Chuyên mục: Thông tin chung Nguồn gốc: Nguồn: Tổng cục thống kê, 2019 Nguồn: Trung tâm WTO và Hội nhập - VCCI (trungtamwto.vn) Bài viết: https://trungtamwto.vn/chuyen-de/13191-xuat-khau-dich-vu-va-dau-tu-cua-viet-nam-sang-australia-hien-trang-va-nguyen-nhan