[Australia] Xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang Australia - Hiện trạng và nguyên nhân

Mô tả

Bài viết được trích dẫn từ Nghiên cứu "Cơ hội thị trường Australia cho Việt Nam từ CPTPP và các FTA liên quan" của nhóm nghiên cứu Trung tâm WTO và Hội nhập, được tài trợ bởi Quỹ hỗ trợ Cựu sinh viên Australia. 1. Giá trị xuất khẩu của Việt Nam sang Australia (2008-2018) Trong giai đoạn 2008-2018, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang thị trường Australia có nhiều biến động (Hình 1). Cuộc khủng hoảng tài chính thế giới năm 2009 đã khiến cho xuất khẩu của Việt Nam sang Australia sụt giảm gần một nửa, từ 4.591 triệu USD năm 2008 xuống chỉ còn 2.563 triệu USD năm 2009. Ngay sau đó, Hiệp định Thương mại Tự do ASEAN – Australia và New Zealand có hiệu lực từ năm 2010 đã giúp khôi phục xuất khẩu của Việt Nam sang Australia, khiến cho giá trị xuất khẩu tăng khá đều trong giai đoạn 2010-2014. Các năm sau đó do nhiều nguyên nhân như tình hình kinh tế thế giới tiếp tục biến động, tác động chệch hướng thương mại do cả Australia và Việt Nam tiếp tục thực hiện nhiều FTA song phương và đa phương mới khiến cho xuất khẩu của Việt Nam sang Australia giảm mạnh giai đoạn 2014-2016 rồi lại tăng giai đoạn 2016-2018. Hình 1: Xuất khẩu của Việt Nam sang Australia 2008-2018 Tuy nhiên, kết quả sau 11 năm từ năm 2008, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Australia thậm chí không tăng mà còn giảm, chỉ đạt 4,500 triệu USD năm 2018 so với 4,591 triệu USD năm 2008. Nếu xét về tăng trưởng xuất khẩu trung bình của Việt Nam sang thị trường này trong giai đoạn 2008-2019 là 2.30% thì vẫn cao hơn so với 2.03% tốc độ tăng trưởng nhập khẩu trung bình của Australia từ thế giới. Tuy nhiên, nếu xét Việt Nam là một trong những đối tác FTA của Australia với nhiều lợi thế về thuế quan hơn so với các đối tác không có FTA khác khi tiếp cận thị trường Australia thì tốc độ tăng trưởng xuất khẩu của Việt Nam như thế này là tương đối khiêm tốn. Trong tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam năm 2018 thì kim ngạch xuất khẩu sang Australia chỉ chiếm 1.84% - một tỷ lệ khá nhỏ so với một thị trường khá lớn như Australia. So sánh với các đối tác xuất khẩu khác của Việt Nam thì Australia chỉ là thị trường trường xuất khẩu lớn thứ 13 của Việt Nam năm 2017 với giá trị xuất khẩu thấp hơn nhiều so với các thị trường xuất khẩu trọng điểm của Việt Nam như Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc… (Hình 2). Điều này có thể được giải thích một phần bởi GDP của các nước trên cao hơn so với Australia mà GDP cũng thể hiện sức mua của một nền kinh tế. Tuy nhiên, các thị trường như Hồng Kông (Trung Quốc), Hà Lan, Các Tiểu Vương quốc Ả rập Thống nhất, Thái Lan, Malaysia có tổng GDP thấp hơn nhiều so với Australia nhưng lại có giá trị nhập khẩu hàng hóa từ Việt Nam cao hơn so với Australia. Hình 2: Các nước xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam năm 2017 Về phía Australia, Việt Nam cũng chỉ là nước nhập khẩu đứng thứ 14 của Australia về kim ngạch với tỷ trọng nhập khẩu từ Việt Nam chỉ chiếm 1,74% tổng kim ngạch nhập khẩu của Australia năm 2017 (ITC Trademap, 2019). Trong số 10 nước ASEAN cùng có FTA với Australia (AANZFTA) thì Việt Nam chỉ xếp thứ 4 sau Singapore, Thái Lan và Malaysia về kim ngạch xuất khẩu sang thị trường Australia (Hình 3). Hình 3: Các nước nhập khẩu lớn nhất của Australia năm 2017 Điều đáng nói là trong khi tăng trưởng xuất khẩu trung bình của Việt Nam ra thế giới giai đoạn 2008-2018 là 15.1 % thì tăng trưởng xuất khẩu trung bình của Việt Nam sang Australia chỉ là 2.3 % (Bảng 1). Đây là một con số rất đáng lưu tâm bởi Australia là một trong những đối tác FTA (AANZFTA) của Việt Nam và do đó hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam sang Australia được hưởng mức thuế quan ưu đãi thấp hơn nhiều so với các thị trường khác mà Việt Nam chưa có FTA. Bảng 1: Tăng trưởng xuất khẩu của Việt Nam sang Australia và thế giới Năm Tăng trưởng xuất khẩu của Việt Nam sang Australia Tăng trưởng xuất khẩu của Việt Nam ra thế giới 2009 -44.18% -8.92% 2010 16.25% 26.52% 2011 -2.10% 34.15% 2012 11.85% 18.19% 2013 12.01% 15.28% 2014 22.54% 13.77% 2015 -24.97% 7.86% 2016 -0.92% 8.99% 2017 15.49% 21.15% 2018 17.06% 14. Chuyên mục: Thông tin chung Nguồn gốc: Nguồn: Nhóm Nghiên cứu – Trung tâm WTO và Hội nhập VCCI, được tài trợ bởi Quỹ hỗ trợ Cựu sinh viên Australia Nguồn: Trung tâm WTO và Hội nhập - VCCI (trungtamwto.vn) Bài viết: https://trungtamwto.vn/chuyen-de/13190-xuat-khau-hang-hoa-cua-viet-nam-sang-australia--hien-trang-va-nguyen-nhan