[Australia] FDI Australia tại Việt Nam: Những yếu tố chưa thuận lợi của môi trường kinh doanh Việt Nam

Mô tả

Bên cạnh các yếu tố thuận lợi, môi trường đầu tư – kinh doanh của Việt Nam vẫn còn tồn tại nhiều yếu tố chưa thuận lợi cho các nhà đầu tư nước ngoài nói chung và các nhà đầu tư của Australia nói riêng. Theo Khảo sát doanh nghiệp hàng năm của Auscham ASEAN 3 năm gần đây nhất (2019,2020, 2021) các thách thức lớn nhất mà các doanh nghiệp Australia đang hoạt động tại Việt Nam gặp phải phố biến là: Tình trạng tham nhũng, quan liêu của các cơ quan chính quyền, Hệ thống thuế còn nhiều vấn đề, Thiếu lao động trình độ cao, Nhiều hành vi cạnh tranh không bình đẳng trên thị trường, và Yếu kém trong thực thi pháp luật. Khảo sát sâu của Nhóm nghiên cứu cuối năm 2021 cũng cho kết quả tương tự. Cụ thể, 03 yếu tố của môi trường đầu tư Việt Nam được các nhà đầu tư Australia chấm điểm thấp nhất (từ điểm 5 trở xuống trong thang điểm 10) – tức là còn nhiều vấn đề gây khó khăn, phiền hà cho hoạt động của doanh nghiệp bao gồm: Thủ tục hành chính của các cơ quan nhà nước, Việc kiểm soát hối lộ và tham nhũng, và Hiệu quả thực thi pháp luật. Ngoài ra, một số yếu tố hạn chế khác cũng được đề cập đó là: Cơ sở hạ tầng, Mức độ sẵn có của các ngành công nghiệp hỗ trợ, Hệ thống thuế, và Các Chính sách và Quy định về đầu tư. Hình 1: Các yếu tố của môi trường kinh doanh Việt Nam bị doanh nghiệp FDI Australia đánh giá thấp* Thủ tục hành chính Với việc thực hiện Chương trình tổng thể Cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2011-2020, thời gian qua Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu về cải cách hành chính. Tuy nhiên, so với nhiều quốc gia khác trong khu vực và trên thế giới, thủ tục hành chính tại Việt Nam vẫn còn nhiều vấn đề hạn chế gây phiền hà và ảnh hưởng tới hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp trong nước và nước ngoài và làm giảm năng lực cạnh tranh quốc gia của Việt Nam. Theo kết quả Điều tra PCI 03 năm qua (2018-2020), tốp 05 thủ tục hành chính gây phiền hà nhất với các nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam luôn có mặt các thủ tục sau: Xuất nhập khẩu, Thuế phí lệ phí, Phòng cháy chữa cháy, Bảo hiểm xã hội, và Đăng ký đầu tư-thành lập doanh nghiệp. Riêng đối với các doanh nghiệp Australia, ngoài 05 thủ tục trên cũng được đề cập nhiều (mặc dù có sự chênh lệch về tỷ lệ và thứ hạng qua từng năm), một thủ tục khác cũng được tỷ lệ cao doanh nghiệp phản ánh trong 03 năm qua đó là thủ tục về Bảo vệ môi trường. Năm 2020, có đến 50% số doanh nghiệp FDI Australia phản hồi khảo sát cho rằng thủ tục hành chính về bảo vệ môi trường là một trong những thủ tục gây nhiều phiền hà nhất cho họ. Tuy nhiên, khi so sánh với phải hồi của các doanh nghiệp FDI đến từ các nước khác thì không có nhiều doanh nghiệp phản ảnh vấn đề này. Chẳng hạn như đối với Đức và Hoa Kỳ là hai nước có trình độ phát triển tương tự như Australia, tỷ lệ doanh nghiệp FDI của họ tại Việt Nam phản hồi đồng ý về vấn đề này chỉ chiếm lần lượt là 10% và 12%. Còn các nước cùng là thành viên CPTPP như Singapore và Nhật Bản thì tỷ lệ này cũng chỉ lần lượt là 12% và 14%. Một phần nguyên nhân của thực trạng này có thể là do những năm gần đây có nhiều doanh nghiệp Australia đầu tư trong lĩnh vực nông nghiệp – lĩnh vực đầu tư có nhiều thủ tục hành chính liên quan đến nguồn đất, nguồn nước, và các yếu tố về môi trường khác. Hình 2: Các thủ tục hành chính gây phiền hà nhất cho các doanh nghiệp FDI Australia giai đoạn 2018-2020 Theo Khảo sát sâu của Nhóm nghiên cứu, nhiều doanh nghiệp Australia cũng phản ánh các thủ tục hành chính là một trong ba yếu tố của môi trường đầu tư Việt Nam có tác động bất lợi nhất đối với hoạt động kinh doanh của họ trong 3 năm vừa qua. Mặc dù không nêu cụ thể các thủ tục hành chính nào gây phiền hà nhất nhưng các doanh nghiệp phản hồi đã đưa ra các vấn đề khiến họ thấy phiền hà. Một số không hài lòng với quá nhiều thủ tục “bằng giấy”, “bằng tay”, và “bằng dấu” của các cơ quan hành chính Việt Nam, từ hợp đồng đến hóa đơn, đến chứng từ Visa, hồ sơ cư trú... đều phải thực hiện thủ công khiến họ mất nhiều thời gian và công sức. Một số cho rằng các thủ tục hành chính quá nhiều và rườm rà, Chuyên mục: Đầu tư trực tiếp của Australia tại Việt Nam Nguồn gốc: Báo cáo nghiên cứu: Đầu tư trực tiếp của Australia vào Việt Nam: Đánh giá hiệu quả thực tế và Những giải pháp chính sách (https://trungtamwto.vn/an-pham/19842-bao-cao-nghien-cuu-dau-tu-truc-tiep-cua-australia-tai-viet-nam-danh-gia-hieu-qua-thuc-te-va-nhung-giai-phap-chinh-sach) Nguồn: Trung tâm WTO và Hội nhập - VCCI (trungtamwto.vn) Bài viết: https://trungtamwto.vn/chuyen-de/19853-fdi-australia-tai-viet-nam-nhung-yeu-to-chua-thuan-loi-cua-moi-truong-kinh-doanh-viet-nam