[Australia] FDI Australia tại Việt Nam: Đánh giá về hợp tác và liên kết của doanh nghiệp Australia với các đối tác Việt Nam

Mô tả

1. Đối tác đầu ra của các doanh nghiệp Australia Khách hàng của các doanh nghiệp FDI Australia tại Việt Nam khá đa dạng và có nhiều điểm tương đồng với các doanh nghiệp FDI khác tại Việt Nam. Cụ thể, tương tự các FDI khác, các FDI Australia cũng có khoảng 1/3 số doanh nghiệp có hoạt động xuất khẩu (sang nước thứ ba hoặc về nước xuất xứ), khoảng ½ số doanh nghiệp có khách hàng là các doanh nghiệp tư nhân trong nước, theo Điều tra PCI năm 2020 của VCCI. Tuy nhiên, tỷ lệ doanh nghiệp Australia có đối tác là cá nhân (trong nước hoặc nước ngoài) lại cao hơn so với tỷ lệ doanh nghiệp FDI từ các nước khác, đồng thời tỷ lệ FDI Australia có khách hàng nhà nước (cơ quan, doanh nghiệp nhà nước) cũng cao hơn FDI của các nước khác. Đáng lưu ý, tỷ lệ các doanh nghiệp Australia cung cấp hàng hóa và dịch vụ cho doanh nghiệp nước ngoài tại Việt Nam thường ít hơn so với các doanh nghiệp FDI khác. Theo Điều tra PCI các năm 2018, 2019, 2020 của VCCI, tỷ lệ các doanh nghiệp Australia có đối tác là doanh nghiệp nước ngoài tại Việt Nam chỉ lần lượt là 23%, 27% và 38%, thấp hơn tỷ lệ chung của tất cả các FDI tại Việt Nam là 54%, 57% và 53% trong các năm tương ứng. So sánh với các FDI từ các quốc gia khác, năm 2020, tỷ lệ của các doanh nghiệp Singapore là 58%, Nhật là 55%, Đức là 50% và Mỹ là 40% đều cao hơn đáng kể tỷ lệ của Australia. Điều này cho thấy một thực tế là dường như các doanh nghiệp Australia định hướng nhiều hơn đến các đối tác (doanh nghiệp, cá nhân) nội địa Việt Nam so với các đối tác doanh nghiệp nước ngoài. Trong khi đó, rất nhiều nhà đầu tư từ các nước khác vào Việt Nam với mục tiêu chủ yếu là làm nhà cung cấp cho các tập đoàn nước ngoài lớn đang hoạt động tại Việt Nam. Hình 1: Khách hàng của các doanh nghiệp Australia tại Việt Nam 2. Đối tác đầu vào của các doanh nghiệp Australia Tương tự như các đối tác đầu ra (khách hàng), rất nhiều doanh nghiệp FDI Australia tại Việt Nam có nguồn cung ứng đầu vào (nhà cung cấp) từ các đối tác Việt Nam. Theo Điều tra PCI năm 2020 của VCCI, tỷ lệ các doanh nghiệp Australia có nhà cung cấp là doanh nghiệp tư nhân trong nước là 75%, cao hơn tỷ lệ chung 63% của tất cả các FDI tại Việt Nam (Hình 20). Đáng chú ý là không chỉ khảo sát năm 2020 cho kết quả cao hơn, mà các năm 2019 và 2018 tỷ lệ này của doanh nghiệp FDI Australia cũng tương ứng là 73% và 92%, đều cao hơn tỷ lệ chung của tất cả các FDI trong hai năm này là 66% (năm 2019) và 60% (năm 2018). Như vậy, dường như mức độ kết nối của các FDI Australia với các doanh nghiệp trong nước ở cả đầu vào và đầu ra cao hơn so với tình trạng chung của các doanh nghiệp FDI tại Việt Nam. Hình 2: Nhà cung cấp của doanh nghiệp Australia tại Việt Nam Bên cạnh đó, năm 2020, tỷ lệ doanh nghiệp Australia phản hồi có sử dụng đầu vào từ các cá nhân hoặc hộ gia đình ở Việt Nam lên tới 50%, cao hơn hẳn tỷ lệ chung 15%, và tỷ lệ của các FDI Đức (0%), Singapore (13%), Nhật Bản (12%), Mỹ (24%). Hai năm 2019 và 2018 trước đó tỷ lệ FDI Australia có đối tác đầu vào là các cá nhân/hộ gia đình Việt Nam cũng tương ứng là 27% và 53% - những tỷ lệ rất cao so với tỷ lệ chung của tất cả các doanh nghiệp FDI (luôn nhỏ hơn 20% trong suốt 10 năm qua). Điều này có thể lý giải một phần bởi thực tế nhiều doanh nghiệp FDI Australia hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, mà sản phẩm của các cá nhân/hộ gia đình Việt Nam có thể cung cấp chủ yếu là các nông sản như thủy hải sản, thịt trứng sữa, rau củ quả… Ngoài ra, các chương trình hộ trợ phát triển nông nghiệp chất lượng cao của Chính phủ Australia dành cho các cá nhân, doanh nghiệp Việt Nam cũng góp phần kết nối các chủ thể này với các doanh nghiệp Australia đang hoạt động tại Việt Nam, tạo nên các quan hệ đầu ra/đầu vào chặt chẽ hơn so với các FDI từ các quốc gia khác. Đi sâu phân tích mức độ sử dụng nguồn cung từ các đối tác trong nước của các FDI Australia, Khảo sát sâu của Nhóm nghiên cứu năm 2021 đã cho thấy có tới gần 2/3 số doanh nghiệp phản hồi có tỷ trọng đầu vào từ các đối tác nội địa Việt Nam chiếm từ 20% trở lên trong tổng chi p Chuyên mục: Đầu tư trực tiếp của Australia tại Việt Nam Nguồn gốc: Báo cáo nghiên cứu: Đầu tư trực tiếp của Australia vào Việt Nam: Đánh giá hiệu quả thực tế và Những giải pháp chính sách (https://trungtamwto.vn/an-pham/19842-bao-cao-nghien-cuu-dau-tu-truc-tiep-cua-australia-tai-viet-nam-danh-gia-hieu-qua-thuc-te-va-nhung-giai-phap-chinh-sach) Nguồn: Trung tâm WTO và Hội nhập - VCCI (trungtamwto.vn) Bài viết: https://trungtamwto.vn/chuyen-de/19852-fdi-australia-tai-viet-nam-danh-gia-ve-hop-tac-va-lien-ket-cua-doanh-nghiep-australia-voi-cac-doi-tac-viet-nam